Tìm nhu cầu người dùng thật qua Reddit & YouTube

1. 1
   Xác định người dùng mục tiêu & công việc họ cần hoàn thành (job-to-be-done)▸

   Trước khi bắt đầu đi sâu vào tìm hiểu nỗi đau người dùng, bạn cần phải xác định đối tượng người dùng mục tiêu mà bạn quan tâm. Cụ thể là: họ là ai, làm công việc gì, và có công việc gì cần hoàn thành. Ngay cả khi đối tượng người dùng và công việc cần làm của họ thay đổi khi bạn đào sâu thêm, có người dùng mục tiêu và công việc cần làm rõ ràng ngay từ đầu sẽ giúp bạn giới hạn vùng tìm kiếm lại và có được kết quả chi tiết và thấu đáo hơn.

   Ví dụ: Đối tượng người dùng mục tiêu: Người mới bắt đầu làm video trên Youtube. Công việc họ đang cần hoàn thành là chỉnh sửa video mới quay xong. Trong ví dụ trên, công việc của người dùng mục tiêu này có nhiều: tìm ý tưởng video, nghiên cứu nội dung, lên kịch bản, quay, chỉnh sửa video, đăng video, marketing cho video, v.v. nhưng để giới hạn cụ thể thì mình chỉ lựa chọn một mảng mà mình quan tâm nhất: phần edit video.

2. 2
   Tìm kiếm nơi mà người dùng mục tiêu hay lui tới hoặc thảo luận (bằng AI)▸

   Thông thường khi nhắm vào thị trường nước ngoài, có một số nguồn mà người dùng thường lui tới để thảo luận chủ đề họ quan tâm. Khi tới những nơi này và đọc qua các cuộc thảo luận, bài viết, câu hỏi của họ, bạn sẽ nhanh chóng tìm và xác thực được nỗi đau lớn nhất của người dùng để có thể tập trung vào tìm ý tưởng giải quyết. 3 nơi mình hay dùng để nghiên cứu nhất là: 1) Reddit 2) Youtube, phần bình luận / nhận xét bên dưới video và 3) Facebook Group. Ở bước này, thay vì tự tìm bằng Google, mình thích dùng Perplexity (miễn phí) vì họ có khả năng tìm kiếm web cực tốt. Nhưng nếu thích, bạn cũng có thể dùng các AI khác như ChatGPT và Claude.

   Ví dụ câu lệnh có thể dùng trên Perplexity: "Hãy giúp mình tìm các subreddit, video / channel trên Youtube, Facebook group hoặc các community dành cho các bạn Youtuber để mình tìm hiểu thêm về các vấn đề mà đối tượng này quan tâm."

3. 3
   Chắt lọc khó khăn quan trọng nhất của khách hàng tiềm năng (bằng AI)▸

   Sau khi lấy được danh sách các nơi người dùng tiềm năng hay lui tới ở bước 2, bạn tới các nơi này bằng Chrome, và dùng công cụ "Ask Gemini" để nhờ AI này tóm tắt lại 3-5 câu hỏi được hỏi nhiều nhất, hoặc khó khăn nhiều người gặp phải nhất.

   Lưu ý trước khi hỏi, bạn cần phải cuộn xuống trang web để nó hiện ra càng nhiều thông tin càng tốt. Lý do là vì Gemini chỉ có thể tóm tắt được những gì đang hiển thị trên trang. Nếu bạn không cuộn xuống thì các thông tin bên dưới sẽ không được tải xuống và hiển thị lên trang. Nếu là Youtube video, bạn cuộn xuống để tải hết phần bình luận. Trên Facebook, cuộn xuống để tải càng nhiều bài viết càng tốt, v.v. Lặp lại bước này cho tất cả video và trang trong danh sách bạn tìm được ở bước 2. Ghi lại kết quả vào một tài liệu chung để chuẩn bị cho bước thứ 4. Lưu ý: nhớ giữ lại link trang web hoặc video gốc để sau này khi cần trích dẫn hoặc kiểm chứng lại, bạn không phải tìm lại từ đầu.

   Ví dụ: Khi đọc subreddit r/Youtubers, dùng câu lệnh sau khi hỏi Gemini: "Liệt kê 5-8 khó khăn khi chỉnh sửa video đề cập trong subreddit này, xếp theo tần suất. Cho mỗi khó khăn, 1) giải thích chi tiết với một ví dụ tiêu biểu 2) liệt kê các câu hỏi liên quan hoặc ý tưởng tính năng mà người dùng đề cập. Chú ý hơn vào các bài viết có nhiều tương tác nhất." Khi xem bình luận video trên Youtube, dùng câu lệnh sau: Liệt kê 5-8 khó khăn liên quan đến việc chỉnh sửa video mà người xem comment dưới video này. Ước lượng mức độ phổ biến của từng khó khăn. Lưu ý: chỉ chọn khó khăn nào có nhiều người hỏi / đề cập.

4. 4
   Chọn ra "khó khăn người dùng" mà bạn cảm thấy đồng cảm hoặc am hiểu nhất▸

   Copy tất cả các khó khăn và câu hỏi người dùng từ bước 3 vào Gemini / ChatGPT / Claude và nhờ AI gộp các khó khăn này lại thành các nhóm chủ đề trùng lặp nhiều lần với ước lượng mức độ phổ biến của mỗi nhóm. Cho mỗi nhóm, bạn có thể nhờ AI mô tả nhu cầu / khó khăn trong nhóm đó một cách ngắn gọn. Sau khi có tóm tắt này, bạn có thể suy nghĩ và lựa chọn khó khăn người dùng nào bạn cảm thấy đồng cảm, tò mò, hoặc thấy thú vị nhất để tập trung vào giải quyết.

   Ví dụ câu lệnh cho ChatGPT: Bên dưới là danh sách các nhu cầu / nỗi đau / câu hỏi của những người sáng tạo nội dung khi chỉnh sửa video. Đọc qua và nhóm chúng lại thành 3-5 nhóm chủ đề được đề cập nhiều nhất. Cho mỗi nhóm, giải thích chi tiết trong 2-3 câu.

Phụ lục — Những nơi khác bạn có thể tham khảo khi tìm hiểu về nhu cầu người dùng

Reddit và YouTube là điểm khởi đầu tốt vì miễn phí và dễ tìm. Nếu bạn muốn đào sâu hơn hoặc xác thực kỹ hơn thì bên dưới là những nguồn khác:

• BuzzAbout AI

  Phân tích hàng tỷ cuộc trò chuyện thực tế từ các mạng xã hội lớn như Reddit, TikTok, YouTube, Instagram, X (Twitter) và LinkedIn để tìm ra xu hướng và nhu cầu của khách hàng.

• AnswerThePublic.com

  Tìm danh sách những câu hỏi thật người ta gõ vào Google quanh một từ khóa (Bạn nhớ chọn "Search Keywords" nha.)

• G2.com / Capterra.com

  Đọc đánh giá của người dùng về hàng nghìn sản phẩm khác nhau, để giúp bạn hiểu thêm các lỗ hổng tính năng và khó khăn người dùng chưa được giải quyết.

• App Store / Google Play

  Đọc phần đánh giá với đánh giá thấp để hiểu thêm về nhu cầu khách hàng cần nhưng chưa được giải quyết.

• Discord

  Xem các kênh như #feedback hoặc #help để tìm các post của người dùng nói về khó khăn / nhu cầu của họ.

• X (Twitter)

  Tìm bằng từ khoá đi kèm dấu hỏi "?" để xem những bài viết người dùng hỏi công khai về vấn đề nào đó.

Thông thường việc "tìm hiểu khó khăn người dùng" thường phải qua quá trình nghiên cứu người dùng (user research) khá kỹ lưỡng. Nếu quan tâm, bạn có thể tham khảo thêm bộ công cụ Xào Ý Tưởng, nơi mình đi qua chi tiết cách nghiên cứu người dùng, thị trường và lên ý tưởng theo phương pháp cổ điển nhé.